Od kilkunastu lat techniki oparte na medytacji i uważności są sukcesywnie integrowane z polskim rynkiem świadczeń psychologicznych, a coraz więcej pacjentów rozpoczyna terapię z doświadczeniem praktyk kontemplacyjnych. Metaanalizy wskazują na ich liczne korzyści, ale dopiero od kilku lat badania zaczynają opisywać także tzw. niepożądane skutki medytacji (adverse effects of meditation, AEM). Mają one miejsce zwłaszcza, gdy specjaliści zdrowia psychicznego nie monitorują podejmowanych przez pacjentów typów medytacji. Pacjenci trafiają natomiast – zamiast na oparte na dowodach interwencje MBSR czy ACT – do uzdrowicieli z nurtu New Age albo na intensywne tradycyjne medytacje, które nieświadomie wyjmują z religijnego kontekstu chrześcijaństwa, buddyzmu, jogi lub neoadvaity i przenoszą do świeckiego obszaru self-care i wellness.
Pacjentom zdarza się doświadczać wtedy budzących lęk transpersonalnych stanów, które mogą destabilizować osoby z określoną diagnozą (PTSD, BPD, CHAD), stylem osobowości lub neurotypem. Dlatego tak ważny okazuje się dobór typu medytacji i jej intensywności do osoby.
Zapraszamy psychoterapeutów, coachów i trenerów mindfulness na warsztat, na którym będziemy rozmawiać o odmiennych stanach świadomości w medytacji, jej niepożądanych efektach oraz o różnicy pomiędzy mistycznym i psychopatologicznym doświadczeniem zmiany granic ja. Przyjrzymy się wynikom niektórych publikacji i tak zwanym niepożądanym skutkom medytacji związanych z wolicjonalnym uruchamianiem sympatycznej (nadpobudliwość) i parasympatycznej (spłaszczenie afektywne) gałęzi układu nerwowego. Szczególnie zwrócimy uwagę na temat duchowego bypassingu, czyli obron duchowych. Podejmiemy więc ostatecznie temat, jak dobrać typ medytacji (np. skupiona uwaga czy otwarta świadomość, praktyki konstrukcyjne czy dekonstrukcyjne) do poziomu kruchości osobowości, zdolności poznawczych typu uwaga, kontrola poznawcza i pamięć robocza oraz temperamentalnych wymiarów impulsywności, wytrzymałości, ekstrawersji itp. – tak, by medytacja była zarówno skuteczna jak i etyczna oraz bezpieczna.
Zagadnienia
- Medytacja, modlitwa i praktyki New Age – granice między terapią a praktyką duchową, jak odróżniać ją od duchowego bypassingu
- Rynek medytacji w Polsce – nurty, monetyzacja duchowości i brak kontroli jakości
- Etyka terapeutyczna – przedstawianie medytacji jako formy terapii (Ustawa Lex Szarlatan i medytacja jako praktyka pseudomedyczna)
- Definicje “duchowego doświadczenia” i kategorie zjawisk psychodelicznych w antropologii, psychologii i neuronaukach wg Williama Jamesa (1902), Rudolfa Otto (1917) i Skala Mistycyzmu Hooda (1975)
- Niepożądane efekty medytacji współcześnie – emocjonalne, poznawcze, somatyczne, percepcyjne i w poczuciu ja, czasu i przestrzeni (klasyfikacja Lindahl & Britton, 2019)
- Główne mechanizmy niepożądanych efektów w AUN: współczulna nadpobudliwość, maniakalne odhamowanie i nadwrażliwość zmysłowa lub przywspółczulne spowolnienie – spłaszczenie afektywne, dysocjacja
- Problemy metodologiczne w badaniach nad medytacją – problem (nie)gromadzenia danych o częstości negatywnych efektów; brak randomizacji, badań na mniejszościach (np. PTSD) i danych od osób, które wypadły z badań (drop-out, attrition bias).
- Medytacja a zaburzenia psychiczne: model podatność plus stres, brak związku przyczynowego, kiedy medytacja to trigger i stresor (Lindahl, 2017, 2020)
- Różnice między dysocjacją patologiczną a kulturowo adekwatną dysocjacją normatywną i między doświadczeniem transpersonalnym a psychopatologicznym (Lidahl, 2020; Maher, 1974; Freeman i Garety, 2001) oraz podejściem evidence-based do transpersonalnych stanów świadomości i ich BHP.
- Screeningowe pytania dotyczące bezpieczeństwa, okna tolerancji i dostosowania typu medytacji (focused attention – shamatha, open monitoring – shikantaza, trekcho, medytacje dekonstrukcyjne – wielkie pytanie) do obecnej struktury osobowości pacjenta (Davidson, Dahl, Lutz, 2015)
Formy pracy
Case studies, wykład, role play, prezentacje wyników badań nad medytacją z lat 2020-2025, krótkie próbki trzech transteoretycznych głównych form medytacji (FA – skupiona uwaga, OM – niedualna świadomość, dekonstrukcja tożsamości poprzez metody Direct Inquiry/Wielkie pytanie).
Dla kogo
Warsztat kierowany jest do psychoterapeutów, psychologów, psychiatrów, trenerów mindfulness zainteresowanych perspektywą pracy z doświadczeniami duchowymi, pierwotnym religijnym kontekstem praktyk mindfulness oraz podejściem ewidence-based to transpersonalnych stanów świadomości i ich BHP.
Gdzie
Projekt realizowany jest stacjonarnie w siedzibie FDO. Adres znajdziesz tutaj.
Kiedy
19 kwietnia 2026
| suma godzin | 8 | |
| 10.00-11.30 | 2 | |
| 11.45-13.15 | 2 | |
| przerwa lunch | 13.15- 14.00 | |
| 14.00-15.45 | 2 | |
| 16.00-17.30 | 2 |
Prowadząca
Bilety
| Early Bird 24.03.26 – 03.04.26 | 650,00 PLN |
| Standard 05.04.26 – 15.04.26 | 750,00 PLN |
| Last Bird 16.04.26 – 19.04.26 | 800,00 PLN |
Zgłoszenie
Konto: PL 13 1140 2004 0000 3402 7904 7011
W razie pytań, zapraszamy do kontaktu.
